test
Znaleziono 3 wpisy pasujących do wyszukiwanego hasła "piotr szyszko"
Jeżeli nie odnalazłeś interesujących Cię wpisów załóż nowy temat
Powiadamiaj mnie o nowych wpisach
autor
04.12.2015 (3 lata temu)
No właśnie - czas jest po temu własciwy aby reaktywować Stowarzyszenie Ochrony Pistoryjca, pistoryjce Pistoreus kaczyniensis ostatnio tokują jak Tetrao urogallus i są łatwe do upolowania. Nie są pod ochroną, wlaściwie są wyjęte spod prawa. Z racji sodomickich obyczajów rozmnażają się rzadko....potrzeba ochrony jest oczywistą oczywistością i prof. szyszko powinien na terenie biotopu na Wiejskiej w Wawie - ustanowić rezerwat.

Od nowa natomiast należy powołać Konfraternię Uwielbicieli Jarosława Najmądrzejszego. Pleno Titulo Uwielbiciele będą spotykać sie na tym forum co sobotę a kazdy z nich napisze pean ku czci Jarosława, minimum 3-zwrotkowy. Potrzeba ratowania Jego czci jest oczywista - za chwilę zostanie Mu bowiem tylko rehabilitacja KARDIOLOGICZNA... jako jedyna możliwa.

Konfrater oakpark za używanie do polowań na pistoryjce archaicznych narzędzi w postaci skałkowej dubeltówki nabitej solą attycką ze świńską szczeciną (specjalny nabój "na Żyda") jest ze spotkań wykluczony.

Dr piotr Skrzypacz, OvGU
użytkownik
12.11.2014 (4 lata temu)
12.11.2014 (4 lata temu)
Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława – kościół archikatedralny, położony na Wawelu stanowiący własność archidiecezji krakowskiej. Miejsce koronacji królów Polski i ich pochówku. Pochowani są tutaj między innymi św. Stanisław ze Szczepanowa i inni biskupi krakowscy aż po czasy współczesne, prawie wszyscy królowie od Władysława I Łokietka do Stanisława Leszczyńskiego (łącznie 17 królów wliczając Jadwigę i Annę Jagiellonkę) i członkowie rodzin królewskich oraz wodzowie, przywódcy polityczni i wieszcze narodowi.

Spis treści [ukryj]
1 Historia
1.1 Średniowiecze
1.2 Nowożytność
2 Katedra z zewnątrz
2.1 Fasada
2.2 Elewacja północna
2.2.1 Wieża Zygmuntowska
2.2.2 Wieża Zegarowa
2.3 Elewacja południowa
2.3.1 Wieża Srebrnych Dzwonów
3 Katedra wewnątrz
3.1 Plan katedry
3.2 Nawa Główna
3.3 Transept
3.4 Prezbiterium
3.5 Ambit
3.5.1 Wschodnie ramię ambitu
3.5.2 Południowe ramię ambitu
3.5.3 Północne ramię ambitu
3.6 Nawy boczne
3.6.1 Nawa północna
3.6.2 Nawa południowa
3.7 Kaplice
3.7.1 Nawa południowa
3.7.2 Południowe ramię ambitu
3.7.3 Wschodnie ramię ambitu
3.7.4 Północne ramię ambitu
3.7.5 Nawa północna
3.8 Krypty
3.9 Zakrystia
3.10 Skarbiec Katedralny
4 Kapitularz
4.1 Biblioteka kapitulna
5 Duszpasterze
5.1 Proboszcz parafii wawelskiej
5.2 Rezydenci
6 Zobacz też
7 Przypisy
8 Bibliografia
9 Linki zewnętrzne
Historia[edytuj | edytuj kod]

Katedra nocą

Pozostałości tzw. katedry hermanowskiej – krypta św. Leonarda

Krypta w przyziemiu wieży Srebrnych Dzwonów

Drzwi Kazimierza Wielkiego

Płaskorzeźba Michała Archanioła

Płaskorzeźba św. Małgorzaty
Średniowiecze[edytuj | edytuj kod]
Na miejscu obecnego kościoła gotyckiego istniały dwie katedry romańskie.

Katedra chrobrowska (I romańska)

Najwcześniejsza, pierwsza katedra tzw. chrobrowska, była poświęcona św. Wacławowi, z którym przez matkę Dobrawę spokrewniony był Bolesław Chrobry. Budowę świątyni rozpoczęto około roku 1000 w związku z utworzeniem biskupstwa na zjeździe gnieźnieńskim. Do lat 80. XX wieku uważano niesłusznie za relikty tej pierwszej katedry pozostałości kościoła św. Gereona (m.in. dolna część krypty).

Katedra hermanowska (II romańska)

Drugą katedrę zaczęto budować za panowania księcia Władysława Hermana (od niego jest nazywana hermanowską), a dokończył Bolesław III Krzywousty (według Galla Anonima niskie i nikczemne [mury] podwyższył i dwie wieże z posad samych wybudowane do niego przyłączył). Konsekracja odbyła się w 1142. Budowla ta miała kształt trójnawowej, wieżowej bazyliki z dwoma chórami i kryptą zbudowaną pod zachodnim chórem. W XIII w. dobudowano do niej kaplice św. Mikołaja (od północy) i śś. piotra i Pawła (od południa), zaś na środku wzniesiono grobowiec-ołtarz św. Stanisława ze Szczepanowa (biskupa i męczennika), którego szczątki sprowadzono w 1089 ze Skałki. Od tego czasu z katedrą związany jest kult tego świętego.

Katedra spłonęła w 1305. Do dzisiaj zachowała się z niej krypta św. Leonarda, dolna część wieży Srebrnych Dzwonów, a także najniższa część wieży zegarowej. W 1320 jeszcze w zniszczonej katedrze romańskiej arcybiskup gnieźnieński Janisław koronował Władysława Łokietka na króla Polski. Biskup krakowski Nanker wkrótce potem rozpoczął wznoszenie nowej, gotyckiej katedry.

Katedra gotycka

Wznoszenie katedry gotyckiej zaczęto w czasach panowania Władysława Łokietka od budowy kaplicy św. Małgorzaty (obecnie zakrystia). Prezbiterium było gotowe w 1346, a w 1364 reszta kościoła (nawa główna, transept i nawy boczne). 28 marca 1364, w obecności króla Kazimierza Wielkiego, arcybiskup gnieźnieński Jarosław Bogoria Skotnicki konsekrował katedrę. Ukończona z funduszów bpów Jana Grota i Bodzanty, to bazylika trójnawowa z transeptem, ambitem i trzema wieżami, otoczona wieńcem kaplic. W ciągu następnych stuleci ulegała zmianom. Królowie, biskupi i magnaci przebudowywali dawne i wznosili nowe kaplice z przeznaczeniem na mauzolea oraz wyposażali wnętrza w dzieła sztuki.

Nowożytność[edytuj | edytuj kod]
Po 1501 roku w katedrze wzniesiono nagrobek króla Jana Olbrachta, a wkrótce później z polecenia króla Zygmunta I Starego wzniesiono renesansową Kaplicę Zygmuntowską. Była ona wzorem dla nowych kaplic renesansowych, które zaczęto budować w miejscu wcześniejszych gotyckich.

W XVII wieku wnętrze katedry zaczęło być ozdabiane w stylu barokowym. W latach 1655-1657 (w czasie potopu szwedzkiego) wojska szwedzkie zniszczyły wiele dzieł sztuki gromadzonych w świątyni. Szwedzi ponownie zdemolowali kościół w 1702 roku podczas III wojny północnej. W 1679 nadbudowano w stylu barokowym północne skrzydło ambitu do wysokości prezbiterium, zaś w latach 1713-1715 z polecenia bpa Kazimierza Łubieńskiego podwyższono dwa pozostałe skrzydła, zapewne według planów Kacpra Bażanki. W XVIII wieku powstały kopułowe mauzolea kardynała Jana Aleksandra Lipskiego oraz biskupa Andrzeja Stanisława Kostki Załuskiego.

W XIX w. katedra była wielokrotnie przerabiana w różnych partiach. Gruntownej restauracji dokonano ze składek społecznych w latach 1895-1910 za biskupów Albina Dunajewskiego i Jana Puzyny, pod kierunkiem kolejno Sławomira Odrzywolskiego (do 1904) i Zygmunta Hendla. W czasie zaboru austriackiego planowano zamienienie świątyni na kościół garnizonowy i przeniesienie grobów królewskich do kościoła śś. piotra i Pawła.

W 1817 sprowadzono zwłoki księcia gen. Józefa Poniatowskiego, a w 1818 gen. Tadeusza Kościuszki. Prochy Adama Mickiewicza sprowadzono z Francji w 1890, zaś Juliusza Słowackiego w 1927. Naczelnik Państwa Pierwszy Marszałek Polski Józef Piłsudski spoczął w podziemiach katedry w 1935. W 1993 sprowadzono prochy gen. broni Władysława Sikorskiego. W 2010 pochowano tam prezydenta Lecha Kaczyńskiego z małżonką.

W czasie II wojny światowej (1939-1945) Niemcy zamknęli kościół, a wiele zabytków zniszczono i zagrabiono.

Katedra z zewnątrz[edytuj | edytuj kod]

Wieża Wikaryjska (bliżej) i Wieża Zegarowa
Katedra, wzniesiona z cegły i białego kamienia wapiennego, jest bazyliką trójnawową z transeptem, prezbiterium i ambitem. W XVIII w., na skutek podwyższenia ambitu, świątynia zatraciła jednolity charakter bazyliki. W ciągu wieków wokół gotyckiego korpusu wzniesiono wieniec kaplic z różnych okresów stylowych. Katedrę od dziedzińca zewnętrznego oddziela mur z trzema barokowymi bramkami, które stworzył Jan Trevano w 1619 z fundacji bpa piotra Tylickiego.

Katedrę otaczają trzy wieże. Na północy znajduje się Wieża Zygmuntowska, ze słynnym dzwonem „Zygmuntem”. Wyższa jest od niej Wieża Zegarowa, zwieńczona barokowym hełmem autorstwa Kacpra Bażanki, natomiast od strony południowej znajduje się trzecia, zwana Wieżą Wikaryjską lub Srebrnych Dzwonów, ponieważ wiszące tam dzwony zawierają domieszkę srebra.

Fasada[edytuj | edytuj kod]

Fasada katedry
Fasada katedry zachowała pierwotny wygląd głównie w części górnej, gdzie widnieje rozeta w oknie i posąg św. Stanisława – XIX-wieczna kopia pierwotnego (eksponowanego na wystawie „Wawel Zaginiony”), wykonana przez Zygmunta Langmana. W XV w. dobudowano do katedry dwie kaplice, które po obu stronach portalu, mają dwie wmurowane płaskorzeźby: św. Małgorzaty i św. Michała Archanioła w walce ze smokiem. Przy schodach do katedry, na ścianie kaplicy św. Trójcy zawieszono kości zwierząt dyluwialnych. Nad wejściem znajduje się barokowy baldachim z XVII w. W barokowym portalu z lat 1636-1639 zachowały się drzwi, obite blachą (XIV w.), z powtarzającym się inicjałem Kazimierza Wielkiego – literą K.

Elewacja północna[edytuj | edytuj kod]

Budynek skarbca katedralnego
Od północy do katedry przylegają zabudowania, m.in. kapitularza, skarbca katedralnego i biblioteki kapitulnej. Kamienny późnogotycki budynek z białych ciosów wzniesiono w latach 1481-1500 na koszt bpa Jana Rzeszowskiego jako pomieszczenie skarbca katedralnego. Do murów obronnych z XIV w. przylegają budynki kapitularza i biblioteki. Najstarszą ich część ufundowała na początku XV stulecia księżna ziębicka dla Kapituły jako budynek mieszkalny, który dopiero sto lat później przebudowano na kapitularz. W 1775 r. część wnętrz przekształcono na bibliotekę i archiwum.

Wieża Zygmuntowska[edytuj | edytuj kod]

Tablica upamiętniająca Dzwon Zygmunta
Information icon.svg Zobacz też: Wieża Zygmuntowska na Wawelu.
Wieża Zegarowa[edytuj | edytuj kod]

Wieża Zegarowa
Information icon.svg Zobacz też: Wieża Zegarowa na Wawelu.
Elewacja południowa[edytuj | edytuj kod]

Elewacja południowa
Wśród wielu kaplic znajduje się przy niej kaplica Zygmuntowska, nakryta złoconą kopułą oraz kaplica Wazów, stanowiąca architektoniczną kopię Zygmuntowskiej. U podnóża wieży Srebrnych Dzwonów znajduje się wyjście z grobów królewskich, nakryte baldachimem z lat 30. XX w. Do wykonania baldachimu użyto m.in. nefrytowych kolumn z dawnego zboru prawosławnego w Warszawie. Na granitowej posadzce znajdują się herby ziem polskich.

Wieża Srebrnych Dzwonów[edytuj | edytuj kod]
Information icon.svg Zobacz też: Wieża Srebrnych Dzwonów na Wawelu.
Katedra wewnątrz[edytuj | edytuj kod]

Prezbiterium ze sklepieniem piastowskim nad ołtarzem głównym

Konfesja św. Stanisława
Wygląd wewnętrzny katedry różni się od pierwotnego stanu. Krótka nawa główna od czasu ustawienia w transepcie mauzoleum św. Stanisława w XVII w. tworzyły odrębną przestrzeń. Ambit, zbarokizowany w XVII i XVIII w., utracił średniowieczny charakter. Trzon architektury zachował jednak swe gotyckie cechy. Nawa główna i prezbiterium oddzielone od naw bocznych i ambitu ostrołukowymi arkadami, nakryte są sklepieniem krzyżowo-żebrowym. We wschodniej części prezbiterium występuje sklepienie trójdzielne (charakterystyczne dla polskiego gotyku). Oryginalnym rozwiązaniem jest system tzw. filarowo-szkarpowy (zwany również krakowskim).

Plan katedry[edytuj | edytuj kod]
Katedra na Wawelu - map with numbers.svg
Wieża Zygmuntowska
Skarbiec
Kaplica Czartoryskich w przyziemu Wieży Zegarowej
Sień
Kaplica Maciejowskiego
Kaplica Lipskich
Kaplica Skotnickich
Kaplica Zebrzydowskiego
Zakrystia
Kaplica Gamrata
Kaplica Mariacka
Kaplica Tomickiego
Kaplica Załuskiego
Kaplica Jana Olbrachta
Kaplica Zadzika
Kaplica Konarskiego
Kaplica Zygmuntowska
Kaplica Wazów
Kaplica Szafrańców w przyziemiu Wieży Srebrnych Dzwonów
Kaplica Potockich
Kaplica Świętokrzyska
Kaplica Trójcy Świętej
Konfesja św. Stanisława
Ołtarz główny
Nawa Główna[edytuj | edytuj kod]

Widok na konfesję św. Stanisława i chór

Władysław Łokietek – fragment nagrobka króla

Nagrobek Kazimierza Wielkiego

Fragment symbolicznego grobowca Władysława Warneńczyka (z 1906), autorstwa Antoniego Madeyskiego

Nagrobek królowej Jadwigi Andegaweńskiej

Insygnia wyjęte z grobu królowej Jadwigi
We wnętrzu katedry, nad filarami międzynawowymi stoją cztery drewniane posągi Ojców Kościoła, świętych: Hieronima, Ambrożego, Grzegorza (późnogotycki, w. XV/XVI) oraz Augustyna (1900 r.). Pomiędzy filarami nawy głównej, po obu jej stronach znajdują się nagrobki królów Polski:

Nagrobek Władysława III Warneńczyka (zm. 1444), wykonany przez Antoniego Madeyskiego w Rzymie na wzór nagrobków gotyckich w 1906 roku. Sarkofag jest pusty, ponieważ ciała młodego władcy, który zginął w bitwie pod Warną, nie odnaleziono. Jest to więc cenotaf (grób symboliczny).
Nagrobek Władysława II Jagiełły (zm. 1434), wykonany z czerwonego marmuru węgierskiego w 1. połowie XV w. Renesansowy baldachim z piaskowca pochodzi z 1524 r.; ufundowany przez Zygmunta Starego, jest dziełem artystów zatrudnionych do budowy Kaplicy Zygmuntowskiej.
Brukselskie gobeliny z historią Jakuba, zdobiące wnętrze katedry, pochodzą z warsztatu Jakuba van Zeunen (z poł. XVII w.). Chór muzyczny, projektu Franciszka Placidiego, powstał w latach 1756-1759, a organy w 1785 r. Na ścianach zachowały się resztki XVII-wiecznej polichromii.

Transept[edytuj | edytuj kod]
Pośrodku świątyni znajduje się barokowa konfesja św. Stanisława z lat 1626-1629, w której złożono relikwie św. Floriana, a w 1254 szczątki św. Stanisława ze Szczepanowa. Trumna-relikwiarz, autorstwa piotra von der Rennen, zrobiona jest z drewna pokrytego srebrem i ozdobiona scenami z życia św. Stanisława. Jest tam m.in. scena bitwy pod Grunwaldem, ponieważ wierzono, że św. Stanisław przyczynił się do zwycięstwa strony polskiej. Konfesja zwana jest Ara Patriae, czyli Ołtarz Ojczyzny. Tu przez wieki królowie składali wojenne trofea, np. król Władysław Jagiełło zawiesił chorągwie krzyżackie zdobyte pod Grunwaldem (1410). Ostatnią chorągiew złożył tu Jan III Sobieski po zwycięstwie nad Turkami pod Wiedniem (1683). Obok konfesji św. Stanisława można zobaczyć epitafia biskupów: Marcina szyszkowskiego (projektu Giovanniego Trevano), piotra Gembickiego, Jana Małachowskiego i Kazimierza Łubieńskiego (projektu Kacpra Bażanki).

Information icon.svg Zobacz też: Konfesja św. Stanisława.
Prezbiterium[edytuj | edytuj kod]
Na zwornikach wizerunki: Chrystus Zbawiciel adorowany przez anioły, Św. Stanisław, św. Wacław oraz herb Rawicz, zaliczane do najstarszych okazów gotyckiej rzeźby w Krakowie. Na ścianach zachowały się resztki polichromii z 1616. Poniżej gobeliny krajobrazowe z herbem Łabędź (bpa Andrzeja Trzebickiego), wykonane we Flandrii w 2. poł. XVII w. stalle kanonicze wykonane zostały w 1620 przez snycerza, Jana Szamburę. Zaplecki i ambonę zrekonstruowano w 1901 według projektu S. Odrzywolskiego, z wykorzystaniem starych elementów.

Ołtarz główny pochodzi z fundacji bpa piotra Gembickiego. Przed nim odbywały się koronacje królewskie. Ołtarz obecny jest dziełem barokowym (ok. 1650), a zaprojektował go Giovanni Battista Gisleni. W jego centralnym miejscu umieszczono obraz Ukrzyżowanie. Na podium prezbiterium ustawiono tron biskupi piotra Gembickiego, ozdobiony jego herbem (Nałęcz). Nad tronem umieszczony jest baldachim sprawiony na koronację Augusta III i jego żony Marii Józefy (1734). Za ołtarzem widoczne są fragmenty polichromii z II poł. XIV w. W środkowym występie schodów prowadzących do ołtarza znajduje się brązowy nagrobek kardynała Fryderyka Jagiellończyka (na lewo od jego grobu spoczywała w latach 1399–1949 królowa Jadwiga). Po prawej stronie schodów widoczny jest nagrobek fundatora odnowionego ołtarza głównego – biskupa piotra Gembickiego (zm. 1657).

Po obu stronach prezbiterium, pomiędzy filarami, znajdują się kolejne sarkofagi:

Nagrobek Władysława Łokietka (zm. 1333) ufundowany przez jego syna Kazimierza Wielkiego, jest pierwszym nagrobkiem tumbowym w katedrze. Wykonany z piaskowca przez kamieniarzy heskich. Neogotycki baldachim projektu Odrzywolskiego, pochodzący z lat 1900–1903, stoi na miejscu pierwotnego (usuniętego w XVII w.).
Nagrobek Kazimierza Wielkiego (zm. 1370) pochodzący z fundacji jego siostrzeńca Ludwika (króla Polski i Węgier), wykonany jest z czerwonego marmuru (tumba i kolumny) i piaskowca (baldachim). Jest jednym z niewielu nagrobków tumbowo-baldachimowych znajdujących się w Europie.
Ambit[edytuj | edytuj kod]
Do ambitu z prezbiterium wiodą dwie wczesnobarokowe bramki wykonane przez Macieja Świętka w 1601 r., a przerobione w 1605 przez Samuela Świętkowicza. Brązowe płaskorzeźby obok bramek są dłuta Alfreda Dauna (1903).

Wschodnie ramię ambitu[edytuj | edytuj kod]
Obok zakrystii znajduje się tu barokowy ołtarz z czarnego marmuru, wykonany według projektu Franciszka Placidiego w latach 1743-1745. W nim ustawiono krucyfiks pochodzący z końca XIV w., którego tło stanowi srebrna trybowana blacha z połowy XVII w. Jest to słynny z cudów krzyż świętej królowej Jadwigi. Przed nim modliła się św. Jadwiga i według legendy przemówił do niej ukrzyżowany Chrystus. W związku z tym w 1987 relikwie królowej umieszczono w mensie ołtarza przed krucyfiksem. Tutaj 17 września 1912 mszę św. odprawił Angelo Giuseppe Roncalli, późniejszy papież Jan XXIII. W pobliżu znajdują się pomniki nagrobne projektu Placidiego, wykonane przez Mrowińskiego w latach 1753-1760: Michała Korybuta Wiśniowieckiego (zm. 1673) i jego żony Eleonory (zm. 1697) oraz Jana III Sobieskiego (zm. 1696) i jego żony Marii Kazimiery (zm. 1716). Naprzeciw ołtarze z 1747: św. Wacława (pośrodku), św. Jacka (na prawo) i św. Józefa (na lewo). W nich obrazy z postaciami patronów, pędzla Tadeusza Konicza (XVIII w.).

Południowe ramię ambitu[edytuj | edytuj kod]
Na prawo od sarkofagu Kazimierza Wielkiego wmurowano w ścianę brązową płytę, przedstawiającą kardynała Zbigniewa Oleśnickiego (zm. 1455). Wykonano ją w Wiedniu w warsztacie Kacpra Klemensa Zumbuscha, a wprawiono na obecnym miejscu w 1900 Znajduje się tu również nagrobek królowej Jadwigi (zm. 1399), wykonany w białym marmurze w 1902 przez Antoniego Madeyskiego. Tutaj, od 1949 roku, spoczywały szczątki królowej, wydobyte z grobowca pod ołtarzem głównym. Obecnie sarkofag jest pusty, ponieważ kości błogosławionej wtedy Jadwigi przeniesiono w 1987 do ołtarza z czarnym krucyfiksem. Nieopodal, w szklanej gablocie, znajdującej się nad komorą grobową Anny Cylejskiej, umieszczono drewniane regalia (berło i jabłko) wyjęte z grobu królowej. Naprzeciwko znajduje się brązowa płyta z podobizną Pawła Szydłowieckiego, sekretarza królewskiego (zm. 1506), wykonana przez warsztat Petera Vischera. Obok płyty nagrobek kardynała Albina Dunajewskiego (zm. 1894), z popiersiem zmarłego, dłuta Mieczysława Leona Zawiejskiego z 1900.

Północne ramię ambitu[edytuj | edytuj kod]
Naprzeciw wejścia do zakrystii znajduje się płyta nagrobna dziekana krakowskiego Stanisława Borka (zm. 1556), odlana w 1558. Niedaleko kolejna płyta, ze srebra, przedstawiająca Jana III Sobieskiego po bitwie pod Wiedniem w 1683, wykonana w 1888 przez Józefa Hakowskiego według obrazu Jana Matejki w Pinakotece watykańskiej. Środkowe miejsce zajmuje wejście do Krypta Wieszczów Narodowych.

Nawy boczne[edytuj | edytuj kod]
Nawa północna[edytuj | edytuj kod]
Po lewej stronie kaplicy Czartoryskich ustawiono renesansowy pomnik lekarza królewskiego, dra Bartłomieja Sabinka (zm. 1556). Obok wejścia do sieni kapitularza znajduje się nagrobek bpa Andrzeja Trzebickiego (zm. 1673), barokowy, z czarnego marmuru i złoconego brązu. Niedaleko umieszczono klasycystyczny nagrobek – Stanisława Ankwicza (zm. 1840), wykonany z białego marmuru kararyjskiego przez Franciszka Pozziego we Florencji. Powyżej owalna płyta poświęcona twórcy Legionów Polskich, gen. Janowi Henrykowi Dąbrowskiemu.

Nawa południowa[edytuj | edytuj kod]
Obok wejścia nagrobek piotra Kmity st., wojewody krakowskiego (zm. 1553), stanowiący renesansowy posąg marmurowy z nieistniejącego już mauzoleum Kmitów, obecnie w XIX-wiecznej niszy. Na ścianie obok kaplicy umieszczono płytę nagrobną piotra Kmity mł., wojewody krakowskiego (zm. 1505), wykonanej w norymberskiej pracowni Petera Vischera. Obok znajduje się nagrobek piotra Boratyńskiego, kasztelana bełskiego (zm. 1558), sprawiony w 1559 przez żonę Barbarę z Dzieduszyckich, wykonany z piaskowca, zapewne przez któregoś z włoskich współpracowników Berrecciego. Na tablicy nagrobkowej widnieje napis:

Petro Boratinsky castellano Belsin et capitaneo Sambor un nobili ac bellica lande insigni Familia imprimis Patre clarissima procreato, prudentia, eloquentia, animima quitudine ac caeteris omnibus animi ingenisae vertntibus Domi et militiae Publicis et privatis rebus, ac abenadis adexteras nationes legationibus proestanti. Barbara Dzieduszycka marita bene macrenti moeraus – posuit. Vixit annos 49. Obijt anno 1558.
Kaplice[edytuj | edytuj kod]

Kopuły kaplic: Wazów, Zygmuntowskiej i Zadzika

Witraż w kaplicy św. Trójcy

Nagrobki Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta w Kaplicy Zygmuntowskiej

Wnętrze kaplicy Skotnickich
Nawa południowa[edytuj | edytuj kod]
Kaplica Świętokrzyska, zw. także Nosalitów, pw. św. Krzyża i św. Ducha. Zbudowana w latach 1447-1492 na mauzoleum króla Kazimierza Jagiellończyka i jego żony. Nagrobek władcy dłuta Wita Stwosza (1492), a nagrobek bpa Kajetana Sołtyka – piotra Aignera (1788).
Kaplica Potockich, zw. także Różyców oraz bpa Padniewskiego, pw. Oczyszczenia NMP. Ufundowana przez bpa Zawiszę z Kurowęzek w 1381. W latach 1572-1575 przebudowana na mauzoleum bpa Filipa Padniewskiedo, a w latach 1832-1840 przebudowana w duchu klasycyzmu przez wiedeńskiego architekta piotra Nobile. Znajduje się tutaj posąg Chrystusa oraz popiersia Artura Potockiego i jego matki Julii z Lubomirskich dłuta Bertela Thorvaldsena.
Kaplica Szafrańców, zw. także Doktorów oraz Radziwiłła, pw. Ofiarowania NMP i św. Szczepana. Mieści się w przyziemu romańskiej wieży Srebrnych Dzwonów. Od 1420 mauzoleum Szafrańców, od XVII w. własność Kolegium Prawników Uniwersytetu Krakowskiego, zaś od 1902 pod opieką rodziny Rodziwiłłów. Polichromię oraz witraż wykonał Józef Mehoffer w 1908.
Kaplica Wazów,, zw. także Psałterzystów oraz Pradocińska, pw. Niepokalanego Poczęcia NMP. Wzniesiona w latach 1664-1666 z przeznaczeniem na mauzoleum dynastii Wazów. Zachowana w stylu baroku. Znajdują się w niej epitafia owej dynastii. Ściany wyłożone są czarnym marmurem dębnickim. Od reszty katedry oddzielona jest kratą.
Południowe ramię ambitu[edytuj | edytuj kod]
Kaplica Zygmuntowska, zw. także Królewską, Jagiellońską oraz Rorantystów, pw. Wniebowzięcia NMP. Wykonał ją Bartłomiej Berecci. Konsekrowana w 1533. Kaplica postawiona jest na planie kwadratu, nakryta kopułą ze złotą łuską. Naprzeciw ołtarza znajdują się nagrobki króla Zygmunta I Starego i króla Zygmunta II Augusta. Na wprost wejścia, przy stallach, mieści się nagrobek Anny Jagiellonki.
Kaplica bpa Jana Konarskiego, zw. także bpa Konstantego Felicjana Szaniawski, pw. Niepokalanego Poczęcia NMP. Ufundowana w 1351 r. przez bpa Jana Bodzantę. W latach 1520-1521 przebudowana na mauzoleum bpa Jana Konarskiego, a w latach 1722-1728 na mauzoleum bpa Szaniewskiego.
Kaplica Zadzika, zw. także Kościeleckich, pw. św. Jana Chrzciciela. Wzniesiona w 1350 r. Przerobiona na pocz. XVI w. na mauzoleum Andrzeja Kościelickiego, a w latach 1645-1650 na mauzoleum bpa Jakuba Zadzika.
Kaplica Jana Olbrachta, pw. Bożego Ciała i św. Andrzeja. Powstała w 1501 z podzielenia na dwie części gotyckiej kaplicy św. Jana. Znajduje się tu grobowiec króla Jana Olbrachta. Nisza, w której umieszczono grobowiec, jest dziełem Franciszka Florentczyka z lat 1502-1505.
Kaplica bpa Andrzeja Załuskiego, zw. także bpa Grota i Ożarowskich, pw. św. Jana Ewangelisty. Ufundowana w 1344 przez bpa Grota, przebudowana w latach 1758-1766 na koszt bpa Załuskiego. W kaplicy znajduje się późnorenesansowy nagrobek Walentego Dembińskiego (zm. 1584).
Wschodnie ramię ambitu[edytuj | edytuj kod]
Kaplica bpa piotra Tomickiego, pw. Tomasza Kantuaryjskiego. Przebudowana w latach 1526-1535, z pierwotnej gotyckiej, na mauzoleum bpa Tomickiego. Na ołtarzu znajdują się relikwie polskiego kronikarza biskupa krakowskiego bł. Wincentego Kadłubka.
Kaplica Mariacka, zw. także Batorego, Cyborialną, Mansjonarzy, pw. Narodzenia NMP. Tutaj przechowuje się Najświętszy Sakrament. Znajduje się tu nagrobek króla Stefana Batorego. Pochowana jest w tej kaplicy królowa Elżbieta Pilecka, trzecia żona Władysława Jagiełły.
Kaplica bpa piotra Gamrata, zw. także Grochowskiego, pw. św. Katarzyny. Wzniesiona w 1. połowie XIV w. W latach 1545-1547 przebudowano ją na mauzoleum dla bpa Gamrata. Powtórnie przebudowana w XVII w. przez kanonika Jerzego Grochowskiego.
Północne ramię ambitu[edytuj | edytuj kod]
Kaplica Zebrzydowskiego, pw. św. św. Kosmy i Damiana. Wybudowana w 1355 r. Przebudowana w latach 1562-1563na mauzoleum bpa Andrzeja Zebrzydowskiego.
Kaplica Skotnickich, zw. także Skarszewskiego, pw. św. Wawrzyńca. Wzniesiona w 1339 przez Jarosława Bogorię Skotnickiego. W XVII w. przebudowana dla Stanisława Skarszewskiego.
Kaplica Lipskich, pw. śś. Macieja Apostoła i Mateusza Ewangelisty. Zbudowana w 1 połowie XIV w. Około 1643 przebudowana na kaplicę grobową Andrzeja Lipskiego, zaś w latach 1743-1746 na mauzoleum kardynała Jana Aleksandra Lipskiego.
Nawa północna[edytuj | edytuj kod]
Kaplica bpa Samuela Maciejowskiego, pw. św. Tomasza Apostoła i Matki Boskiej Śnieżnej. Wzniesiona ok. połowy XVI w., na miejscu gotyckiej, na mauzoleum bpa Samuela Maciejowskiego (zm. 1550).
Kaplica Czartoryskich, pw. Męki Pańskiej. Znajduje się w przyziemiu wieży Zegarowej. Pierwotnie kapitularz, w XIX w. przebudowany dla księcia Władysława Czartoryskiego. Obecnie przechodzi się z niej do grobów królewskich.
Kaplica św. Trójcy, zw. także Seminaryjską oraz Królowej Zofii, pw. św. Trójcy. Zbudowana w 1431 dla królowej Zofii. Na początku XX w. polichromię w tej kaplicy wykonał Włodzimierz Tetmajer. Znajduje się w niej klasycystyczny nagrobek Włodzimierza Potockiego dłuta Bertela Thorvaldsena.
Sień, pierwotnie kaplica św. Mikołaja, wybudowana w 3. ćwierci XIII w. Obecnie służy za przejście do kapitularza i biblioteki.
Krypty[edytuj | edytuj kod]

Krypta Wieszczów Narodowych
Krypta Wieszczów Narodowych znajduje się pod posadzką północnego ramienia ambitu. W krypcie znajdują się dwa sarkofagi (spoczywają w nich poeci Adam Mickiewicz i Juliusz Słowacki) oraz dwie urny z ziemią z grobów: Cypriana Kamila Norwida i matki Słowackiego – Salomei Słowackiej. W 2010 roku wmurowano medalion z wizerunkiem Fryderyka Chopina będący kopią medalionu znajdującego się na grobie Chopina.
Krypta św. Leonarda stanowi podziemny fragment drugiej romańskiej katedry. W apsydzie znajduje się ołtarz z 1873. Na środku krypty, pod posadzką znajduje się grób bpa Maura (zm. 1118). W krypcie spoczywają: Jan III Sobieski, Maria Kazimiera, Michał Korybut Wiśniowiecki, Tadeusz Kościuszko, książę Józef Poniatowski oraz generał Władysław Sikorski.
Groby Królewskie na Wawelu to siedem krypt, połączonych ze sobą korytarzami. Spoczywają w nich królowie polscy (od Zygmunta Starego po Augusta II Mocnego), ich rodziny oraz wielcy bohaterowie polscy.
Zakrystia[edytuj | edytuj kod]
Information icon.svg Zobacz też: Zakrystia katedralna na Wawelu.
Wzniesiona w 1322 jako kaplica św. Małgorzaty. W 2 połowie XV w. przebudowano i przeznaczono ją na zakrystię katedralną. Z nawy wiedzie do niej barokowy portal, wykonany przez Franciszka Placidiego w 1767. Sklepienie krzyżowo-żebrowe posiada na zwornikach najstarsze płaskorzeźby w Krakowie. Na ścianach barokowe obrazy.

Skarbiec Katedralny[edytuj | edytuj kod]
Information icon.svg Zobacz też: Skarbiec Katedralny na Wawelu i Muzeum Katedralne na Wawelu.
Zbudowana w latach 1481-1500 przez muratora Hanusza Blatfusa z Koszyc. Polichromię ścian i sklepienia wykonał Józef Mehoffer wraz z Janem Talagą (1900-1902).

W ciągu stuleci nagromadzono w skarbcu katedralnym wiele paramentów liturgicznych, regaliów i pamiątek historycznych. Wśród nich znajdują się m.in.: włócznia św. Maurycego, krzyż utworzony z dwóch diademów (księcia Bolesława Wstydliwego i jego żony św. Kingi), infuła z XIII w. tzw. św. Stanisława, racjonał z XV w. fundacji królowej Jadwigi, relikwiarz na głowę św. Stanisława z 1504 (dzieło Marcina Marcińca), ornat z haftowanymi scenami z życia św. Stanisława (podkład haftu stanowią figurki, rzeźbione przez Stanisława Stwosza), płaszcz koronacyjny Stanisława Augusta, kapa koronacyjna (wykonana na koronacje Michała Korybuta Wiśniowieckiego oraz jego żonę Eleonorę) oraz zabytkowe kielichy, monstrancje, krzyże, pierścienie biskupie, szaty liturgiczne, a także insygnia monarsze.

Niektóre z nich można oglądać w Muzeum Katedralnym.

Kapitularz[edytuj | edytuj kod]
Budynek pochodzi z XV w. fundacji księżnej ziębickiej. Początkowo pomieszczenia zajmowały mieszkania. Sto lat później Kapituła przebudowała go. W 1775 część wnętrz przekształcono na bibliotekę i archiwum. Kapitularz pokrywa polichromia z 1904 pędzla Henryka Uzięby.

Biblioteka kapitulna[edytuj | edytuj kod]
Założona w XI w., należy do najstarszych w Polsce. Obejmuje 230 kodeksów rękopiśmiennych, m.in. Roczniki i Kalendarze Kapituły Krakowskiej z XIII-XV w., pisma kronikarzy polskich z w. XVI-XVII, kazania postne z XVIII w., bogato iluminowane pisma liturgiczne (wśród nich trzytomowy Graduał Jana Olbrachta oraz Mszał i Ewangeliarz bpa Tomickiego -XVI w.), ponadto 170 inkunabułów i ok. 500 starodruków.

Duszpasterze[edytuj | edytuj kod]
Proboszcz parafii wawelskiej[edytuj | edytuj kod]
ks. prałat Zdzisław Sochacki
Rezydenci[edytuj | edytuj kod]
ks. infułat Janusz Bielański
bp Tadeusz Pieronek
ks. prałat Jacek Urban
ks. Marek Różycki
Zobacz też[edytuj | edytuj kod]
Małopolska Droga św. Jakuba
Przypisy
Skocz do góry ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. małopolskiego. [dostęp 2010-02-09].
Bibliografia[edytuj | edytuj kod]
Skowron Ryszard Wawel. Kronika dziejów; Kraków: Zamek Królewski na Wawelu, 2001, ISBN 83-88476-05-X.
Michał Rożek Katedra Wawelska w XVII wieku, Wydawnictwo Literackie; Kraków 1980, ISBN 83-08-00198-X.
Kazimierz Kuczman, Wzgórze Wawelskie: Przewodnik; [Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu, Ministerstwo Kultury i Sztuki, Zarząd Muzeów i Ochrony Zabytków], Kraków 1988, wyd. drugie.
Michał Rożek, Krakowska katedra na Wawelu. Przewodnik dla zwiedzających; Wydawnictwo św. Stanisława BM Archidiecezji Krakowskiej, Kraków 1989.
Leszek Ludwikowski, Kraków i okolice. Przewodnik; Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa 1991, wyd. III, ISBN 83-217-2823-5.
Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]
Katedra pod wezwaniem św. Stanisława i św. Wacława na Wawelu w technologii 3D wraz z opracowaniem historycznym
Katedra św. Stanisława i św. Wacława – oficjalna strona parafii archikatedralnej na Wawelu
Katedra Wawelska
Nieoficjalna strona z historią katedry i galerią zdjęć
Spacer wirtualny po Katedrze Wawelskiej
[pokaż]
p • d • e
Miejsca spoczynku władców Polski
[pokaż]
p • d • e
Wawel
[pokaż]
p • d • e
Bazylika archikatedralna św. Stanisława BM i św. Wacława w Krakowie
[pokaż]
p • d • e
Bazyliki mniejsze w Polsce
Kategorie: Katedra wawelskaParafia WawelskaKatedry w PolsceBazyliki KrakowaŚwiątynie pod wezwaniem św. StanisławaŚwiątynie pod wezwaniem św. WacławaWawelZabytkowe kościoły KrakowaMałopolska Droga św. JakubaArchitektura gotyku w województwie małopolskimMiejsca spoczynku władców Polski
użytkownik
23.08.2012 (6 lat temu)
23.08.2012 (6 lat temu)
Sztukmistrz z Poznania - historia piotra Bykowskiego
piotr Bykowski - kilka lat temu próbował popełnić samobójstwo, w październiku 2005 r. ktoś do niego strzelał. Niektórzy sądzą, że zamach był równie rzetelny, jak wiele biznesów wielkopolskiego przedsiębiorcy. Prawdziwy będzie za to wyrok.

piotr Bykowski, jeden z najbardziej znanych polskich biznesmenów lat 90. XX w., od grudnia 2005 r. siedzi w areszcie. Choć niektóre jego przedsięwzięcia kończyły się plajtą, tworzył kolejne, do końca ubiegłej dekady budując swe gospodarcze imperium. Po upadku Banku Staropolskiego prokurator postawił mu jednak zarzuty, a proces w tej sprawie rozpoczął się w październiku 2005 roku.

Sąd zdecydował się na zatrzymanie biznesmena, który nieco wcześniej, w listopadzie, został ranny w tajemniczym zamachu. Proces potrwa wiele miesięcy i być może dzięki niemu dowiemy się czegoś o roli niektórych polityków, blisko związanych z przedsiębiorcą, w wyprowadzeniu z upadłego banku kilkuset milionów złotych.

Sporo wskazuje na to, że poznański biznesmen za kratkami spędzi wiele lat. Politycy, z którymi utrzymywał kontakty i którym dawał pracę – a oni jemu ochronę – już dawno utracili wpływy. Kolejne pomysły Bykowskiego nie bulwersują już opinii publicznej, a jedynie wywołują śmiech. Ostatnią sztuczkę pokazał półtora roku temu – w czerwcu 2004 roku. Miała doprowadzić do odzyskania przez niego Invest-Banku, ale tylko ułatwiła zadanie prokuratorowi.

piotr Bykowski utracił nad bankiem kontrolę przed siedmioma laty. Właściwie chodzi o dwa banki – oprócz Invest-Banku był jeszcze Bank Staropolski. Oba miały skomplikowaną strukturę własnościową, lecz kontrolował je właśnie poznański biznesmen. W końcu lat 90. Bykowski, by je ratować, musiał znaleźć nowego inwestora i tak trafił na Grupę Polsat. Na jej czele stoi jednak zawodnik, którego oszukać trudno – Zygmunt Solorz-Żak. Polsat i zależna od niego spółka PAI Media przejęły większość udziałów w Invest-Banku, który był w lepszym stanie (i po dokapitalizowaniu okazał się całkiem zdrową firmą), lecz nie kwapiły się, by ratować Bank Staropolski, który był już faktycznym bankrutem. Gdy zaś ostatecznie splajtował, na początku 2000 r., Bykowski utracił naraz obydwa banki – bowiem poprzez Staropolski utrzymywał wpływy w Invest-Banku.

Solorz, który niektórym wydawał się sojusznikiem „sztukmistrza z Poznania”, z dnia na dzień okazał się jego największym wrogiem. Bykowski zatem, by odzyskać bank, wymyślił sztuczkę godną prestidigitatora. Ogłosił, że Invest-Bank, jeszcze w styczniu 1994 r., wystawił weksle warte 0,5 mld zł dla konsorcjum finansowego Auto-Kredyt (jednego z dawno upadłych parabanków Bykowskiego). I że teraz weksle są w posiadaniu poznańskiego biznesmena, który tym sposobem ma wierzytelności Invest-Banku dwukrotnie większe niż jego własne fundusze.

Weksle zostały publicznie pokazane w czerwcu 2004 r. w... Sejmie Rzeczypospolitej. Na spotkaniu zorganizowanym przez ówczesnego posła Unii Pracy (ostatnio bezskutecznie startującego do sejmu z ramienia Samoobrony) Andrzeja Aumillera, powiązana z Bykowskim spółka KPG Pro-Eksport przekazała do realizacji Jackowi Pisarskiemu, szefowi Zespołu Stowarzyszeń Poszkodowanych przez Zygmunta Solorza-Żaka, pierwszy weksel (na 3,5 mln złotych). Zespół działa od kilku lat i próbuje wykazać, że to szef Polsatu odpowiada za plajtę banku Bykowskiego, po której pieniądze straciło kilkadziesiąt tysięcy osób. Weksle podpisane przez Bykowskiego miały datę ze stycznia 1994 roku. Wówczas to (tylko przez miesiąc) Bykowski pełnił funkcję prokurenta Invest-Banku i mógł samodzielnie wystawiać dokumenty. Szybko okazało się jednak, że weksel jest nieudolnie sfałszowany: wypisany został na blankiecie, którego wzór wszedł w życie dopiero w listopadzie 1994 roku. Bykowski do tego się przyznał, ale utrzymywał, że była to tylko próbka, a prawdziwe weksle trzyma głęboko w skarbcu.

Prokurator nie wykazał się poczuciem humoru. 9 grudnia 2005 r. Bykowski został aresztowany – za sfałszowanie środka płatniczego grozi nawet 25 lat więzienia. Trudno zrozumieć, co chciał osiągnąć, wyciągając rzekome weksle. Taki numer może by i przeszedł przed kilkunastu laty, ale dziś polski kapitalizm jest bardziej cywilizowany.

I bez sfałszowanych weksli biznesmen może spędzić wiele lat w więzieniu. Jest głównym oskarżonym w procesie o doprowadzenie do upadku Banku Staropolskiego. Zdaniem prokuratury, on i inni oskarżeni, kierując bankiem w latach 1993 – 1999, przekroczyli uprawnienia, nie dopełnili obowiązków i narazili spółkę na stratę 560 mln złotych. Mówiąc prościej – wyprowadzili z kierowanego przez siebie banku ponad 0,5 mld złotych. Udało im się to dzięki doskonałej nieprzejrzystości prowadzonych przez Bykowskiego firm. Zakładał je, jedna po drugiej, przelewając pieniądze, tak by biegli rewidenci nie potrafili się zorientować w rzeczywistym stanie spółek. Niektórzy – zresztą – się orientowali, ale przymykali oko. Po upadku Banku Staropolskiego, Krajowy Sąd Dyscyplinarny przy Krajowej Izbie Biegłych Rewidentów uznał za winnych audytorów wydających nierzetelne opinie do badanych sprawozdań banku.

Najgłośniejsze przedsięwzięcie biznesmena z Poznania to niewątpliwie Drewbud. Założył go jeszcze w ostatnich miesiącach PRL. Jak? Bykowski wynegocjował z rządem Mieczysława F. Rakowskiego linię kredytową o niskiej stopie procentowej. Trudno dziś powiedzieć, czy ministrowie byli aż tak naiwni, że uwierzyli, iż w warunkach szalejącej inflacji możliwe są kredyty hipoteczne i cud budowlany, czy też może po prostu świadomie wspierali Bykowskiego. Dla działaczy PZPR był on przecież człowiekiem godnym zaufania. Pracował kiedyś w Zarządzie Wojewódzkim Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej, no i działał w partii.

Korporacja Budowlana Drewbud miała budować tanie domy, ale najpierw trzeba było kupić jej „akcje”. Popyt na nie, jesienią 1989 r., był ogromny, co dobrze świadczyło o zaufaniu ludzi do rodzącego się kapitalizmu, ale nie najlepiej o ich wiedzy ekonomicznej i prawnej. „Akcje” żadnych uprawnień właścicielskich nie dawały, stanowiły jedynie formę nieoprocentowanej przedpłaty – i to w sytuacji, gdy inflacja wynosiła kilkadziesiąt procent miesięcznie. Państwo polskie nie potrafiło jeszcze wówczas odróżniać hochsztaplerów od biznesmenów. Nie było ani prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, ani sprawnego nadzoru bankowego.

Bykowski zebrane od „akcjonariuszy” pieniądze musiał jakoś ulokować. Budowa domów nie wchodziła w grę – okazała się nieopłacalna bez „tanich” (to jest dotowanych przez rząd) kredytów. Pieniądze trafiły do Invest-Banku. Kilkudziesięciu akcjonariuszy – założycieli banku – dostało z Drewbudu pożyczki. Uzyskane w ten sposób pieniądze wnieśli jako kapitał do nowej firmy Bykowskiego. Był wśród nich Wacław Niewiarowski, wtedy jeszcze wojewoda gorzowski, a potem – minister w rządzie Hanny Suchockiej. W banku chętnie przyjmowano do pracy byłych polityków – i tych z PZPR, i tych z solidarnościowym rodowodem.

Kolejną mutacją interesów Bykowskiego stało się powiązane z Invest-Bankiem Polskie Towarzystwo Samochodowe. Było parabankiem, przyjęło formę spółdzielni. Jeśli ktoś chciał dostać kredyt na samochód, musiał do niej przystąpić, to znaczy – wpłacić pieniądze. Parabanki stanowiły prawdziwą plagę na początku lat 90. Klienci lokowali w nich oszczędności nie wiedząc, że nie podlegają one normalnym zasadom ostrożnościowym, wynikającym z prawa bankowego. Firmy te bez przeszkód inwestowały zatem pieniądze w ryzykowne transakcje. Interes musiał się kręcić, więc w 1991 r. Bykowski wymyślił lokaty dewizowe o niskiej wartości. Podczas gdy banki otwierały wówczas lokaty dla osób posiadających co najmniej 1 tys. dol., bank Bykowskiego zaoferował rachunki o minimalnym wkładzie 100 dol. lub 200 marek. Tyle że… nie posiadał zezwolenia dewizowego. Wtedy to zrodził się pomysł, by kupić Bank Staropolski, który mógł prowadzić obrót dewizami.

Staropolski był powiązany z Westą – towarzystwem ubezpieczeniowym, które właśnie bankrutowało. Jego głównym udziałowcem zostało Polskie Towarzystwo Samochodowe – Korporacja Spółdzielcza. I tak parabank stał się właścicielem prawdziwego banku. Prowadzenie banku to trudny biznes. Stosunkowo łatwo jest pozyskać pieniądze od klientów, o ile zwabi się ich atrakcyjnym oprocentowaniem lub specjalnymi premiami (w bankach Bykowskiego przez pewien czas losowano nagrody dla oszczędzających, np. sztabki złota). Znacznie trudniej jest korzystnie zainwestować posiadane środki. Tu nie wystarczą tricki – potrzebne są pomysły i profesjonalne zarządzanie.

Bykowski pomysłów miał aż nadto, polegały one jednak przede wszystkim na przerzucaniu środków z jednej spółki do drugiej oraz na manipulowaniu rachunkowością. Powstawało w ten sposób coś w rodzaju piramidy finansowej, której stabilność zależała od ciągłego napływu świeżej gotówki. Stworzenie piramidy zaproponował też Bykowski zaprzyjaźnionym politykom. Więzi z dawnymi towarzyszami z PZPR się rozluźniły, ale pozyskał nowych – głównie ze środowiska PSL. Dzięki wstawiennictwu Lesława Podkańskiego, byłego ministra współpracy gospodarczej z zagranicą, został doradcą Waldemara Pawlaka. I opracował koncepcję Agencji Rozwoju Gospodarczego, która przejęła od Skarbu Państwa akcje i majątek rozmaitych spółek. Agencja – według zamierzeń – miała zostać wielkim graczem na rynku kapitałowym. Władzę w niej sprawowali politycy PSL, którzy próbowali wyprowadzić ją spod kontroli Skarbu Państwa. Tym samym, ogromny majątek państwowy zostałby stopniowo przechwycony przez osoby prywatne. Plany PSL i Bykowskiego storpedowała Najwyższa Izba Kontroli, która wnioskowała o likwidację Agencji oraz media, które sprawę nagłośniły.

Ale następca Podkańskiego na stanowisku ministra współpracy z zagranicą, Jacek Buchacz, nie zraził się zarzutami NIK. W 1995 r. Bank Staropolski, Polisa (towarzystwo ubezpieczeniowe, w które Agencja inwestowała) oraz ARG utworzyły Fundusz Poręczeń Inwestycyjno-Eksportowych, w formie... spółdzielni. To ulubiona przez Bykowskiego forma własności – pozwala trzymać w garści firmę bez konieczności posiadania wystarczającego kapitału. Przez Bank Staropolski – wówczas jeszcze niewielką instytucję kontrolowaną przez osoby prywatne, miały przechodzić publiczne fundusze – na kredyty i gwarancje eksportowe. Na początku 1997 r. majątek dawnej Agencji, o łącznej wartości 545 mln zł, został wniesiony do trzech spółek: Polskiego Funduszu Gwarancyjnego, Międzynarodowej Korporacji Gwarancyjnej i Chemii Polskiej. Układ właścicielski stworzono w taki sposób, że Skarb Państwa utracił kontrolę nad majątkiem. Powstał trójkąt trzech spółek, posiadających wzajemne większościowe pakiety udziałów, a Skarb Państwa nie miał w zarządzie i w radzie nadzorczej swoich przedstawicieli. Buchacz, podobnie jak Podkański, powiązany był z Bykowskim. Przez pewien czas był przewodniczącym rady nadzorczej Banku Staropolskiego i jej członkiem.

W prasie pojawiły się komentarze, że koncepcję „Trójkąta Buchacza” także wymyślił Bykowski. Wykorzystał on zresztą ARG (której był doradcą) do wzmocnienia Banku Staropolskiego. Polski Fundusz Gwarancyjny (PFG to mutacja ARG) był przez pewien czas głównym udziałowcem banku. Kontrolę nad nim sprawował rzecz jasna Bykowski, a PFG dostarczył jedynie kapitał.

Bykowski nie miał kłopotów z pozykaniem funduszy, nie umiał ich tylko pomnażać. Normalne kredyty nie przynosiły wystarczających zysków. Kredyty samochodowe, oferowane przez instytucje Bykowskiego, stały się nieopłacalne. Tymczasem nadzór bankowy coraz podejrzliwiej przyglądał się poczynaniom biznesmena. By uciec spod kontroli, Bank Staropolski zaczął lokować pieniądze za granicą – najchętniej tam, gdzie kontrola bankowa jest słaba. Pod koniec 1993 r. spółki Bykowskiego przejęły kontrolę nad Kredytowo-Inwestycyjnym Bankiem (KIB Bank) w Charkowie. Od tego czasu depozyty zbierane przez Bank Staropolski lokowano w KIB Banku, poza zasięgiem polskiego GINB. Coraz większe dziury w bilansie Staropolskiego łatano „lokatami” w KIB Banku. Gdy GINB zaczął interweniować w ukraińskim nadzorze bankowym, tę samą operację powtórzono w Mołdawii, kupując akcje Oguzbanku, gdzie „stworzono” lokatę Banku Staropolskiego.

Taka zabawa musiała się wreszcie zakończyć katastrofą. Lina ratunkowa, którą Bykowskiemu rzucił Zygmunt Solorz, okazała się pętlą. Poznański biznesmen musiał się zgodzić na wejście do rady nadzorczej i zarządu Banku Staropolskiego osób wskazanych przez Polsat. Nowa ekipa wezwała rzetelnych audytorów (firmę Deloitte & Touche), którzy odkryli rzeczywisty stan banku.

Od sześciu lat Bykowski desperacko zrzuca odpowiedzialność za bankructwo (którego powodem było wyprowadzenie z banku 0,5 mld zł) na Zygmunta Solorza i nadzór bankowy NBP. Powiązany z nim Zespół Stowarzyszeń Poszkodowanych przez Zygmunta Solorza-Żaka wydał w 2003 r. „Białą księgę”, która twierdzi, że bankructwo to było wynikiem spisku… Solorza, Hanny Gronkiewicz-Waltz i podległych im ludzi. Udało się nawet przekonać do tego byłą senator Marię szyszkowską, która w 2003 r. złożyła oświadczenie na ręce ówczesnego premiera Leszka Millera, wspierające Bykowskiego. Najwyraźniej jednak prokurator nie podziela jej naiwnej wiary w niewinność biznesmena.

I dlatego to już chyba jego koniec. Ostatnie dziecko Bykowskiego – Fundusz Pożyczkowy Karbona (fundatorami powiązanej z nim Fundacji Rozwoju Samorządowych Funduszy Pożyczkowych są Waldemar Pawlak i prezes Polskiego Związku Rzemiosła, Jerzy Bartnik, jednocześnie przewodniczący RN Karbony), mający zrewolucjonizować polski rynek pożyczkowy, zajmuje się głównie szkoleniem osób, które łudzą się, że po kursie dostaną pracę.

Ile razy można zwodzić klientów, bankrutować, przerzucać pieniądze ze spółki do spółki i od nowa zaczynać, jak gdyby nic? piotr Bykowski działał tak, jakby sądził, że w nieskończoność. Ale tym razem trafił na silniejszych od siebie – Zygmunta Solorza-Żaka i prokuratora.

Witold Gadomski
Wzlot i upadek Staropolskiego

1990 r. - powstaje Bank Staropolski.
1994 r. - Bykowski zostaje szefem rad nadzorczych Staropolskiego i Invest-Banku. Ten ostatni nie ma licencji dewizowej, więc przyjmuje w imieniu Staropolskiego lokaty walutowe. Ich posiadacze mogą wygrać samochód.
1999 r. - ponad 600 mln zł depozytów BS trafia do KIB Banku w Charkowie.
13 I 2000 r. - Komisja Nadzoru Bankowego zawiesza działalność Banku Staropolskiego. Tłumy szturmują jego nieliczne oddziały oraz placówki Invest-Banku – m.in. w Krakowie i Rzeszowie. Po upadku spółki, deponenci mieli szansę odzyskać 100 proc. z lokat o równowartości do 1 tys. euro i 90 proc. – od 1 do 11 tys. euro. Do dziś Bankowy Fundusz Gwarancyjny, zasilany przez inne działające w kraju banki, wypłacił klientom Staropolskiego ponad 484 mln złotych.
Jeżeli nie odnalazłeś interesujących Cię wpisów dla hasła "piotr szyszko"
załóż nowy temat

Edycja / zgłoszenie nadużycia dotyczące wpisu nr
Formularz odpowiedzi
 

Chcę zamieścić
Proszę wpisać treść wiadomości (min. 10 znaków)
Wybierz zdjęcia z dysku lub przeciągnij je tutaj
możesz dodać jedno lub kilka zdjęć jednocześnie
można publikować jedynie zdjęcia w formacie JPG
maksymalna wielkość każdego zdjęcia - 4MB
dołącz:
wpisano znaków: 0
Wpisz, jak chcesz się przedstawić
Proszę uzupełnić podpis (min. 3 znaki)
E-mail
Nieprawidłowy adres e-mail
Numer telefonu
Nieprawidłowy numer telefonu
Aby wysłać wiadomość należy zaakceptować regulamin

Edycja / zgłoszenie nadużycia dotyczące wpisu nr  

Wczytywanie danych...
  1. Jeśli chcesz zmienić lub usunąć treść komentarza który sam dodałeś - podaj kod zgłoszenia który otrzymałeś na swój adres e-mail w chwili dodania komentarza a następnie przejdź do edycji wpisu:
  2. Jeśli nie pamiętasz/nie znasz swojego kodu zgłoszenia, a chcesz zmienić lub usunąć treść komentarza skorzystaj z poniżej przestawionej opcji:
Jeśli chcesz usunąć komentarz który wybrałeś uzupełnij swoje dane zgłaszającego, a następnie dokonaj opłaty administracyjnej w wysokości 200,00 zł za usunięcie wybranego komentarza.
* Serwis gwarantuje poufność poniżej udostępnianych danych
Wpisz swoje imię i nazwisko
Nieprawidłowy PESEL lub NIP
Wpisz miasto i kod pocztowy
Wpisz nazwę ulicy i numer domu
Nieprawidłowy adres e-mail
 

WYCIĄG Z REGULAMINU

  1. Operator nie przyjmuje i nie realizuje reklamacji oraz zgłoszeń w zakresie warstwy merytorycznej wystawianych Opinii.
  2. Reklamacje w sprawach związanych z dodawanymi Opiniami wyłącznie w zakresie ujawnienia w nich słów oraz treści posiadających charakter szykanujący, dyskryminujący, wzywających do nienawiści rasowej, wyznaniowej lub etnicznej, faszystowskich, pornograficznych, powszechnie uznane za wulgarne lub propagujące przemoc, reklamy, cenniki, ogłoszenia, oferty mogą być kierowane do Operatora za pośrednictwem formularza reklamacyjnego Serwisu dostępnego poniżej pod nazwą „ocenzuruj treści”.
  3. Osoba zgłaszająca wniosek „ocenzuruj treści” obowiązana jest do prawidłowego wypełnienia formularza reklamacyjnego, o którym mowa w powyższym punkcie, w szczególności poprzez wskazanie powodu zgłoszenia reklamacji, wykazanie zasadności reklamacji, podanie danych identyfikujących osobę zgłaszającą reklamację, w tym w szczególności imienia i nazwiska, adresu e-mail, numeru telefonu, podanie danych identyfikujących Opinię, której dotyczy reklamacja, a także konkretnego uzasadnienia związanego ze składaną reklamacją.
  4. Reklamacje rozpatrywane są przez Operatora w kolejności otrzymywanych zgłoszeń, w terminie 90 dni od daty otrzymania kompletnego zgłoszenia przez Operatora, pod warunkiem prawidłowego wypełnienia formularza reklamacyjnego przez zgłaszającego reklamację.
  5. Operator zastrzega, że zgłoszenia niekompletne, niezgodne z niniejszym wyciągu z regulaminu, zawierające nieprawidłowe lub nieprawdziwe informacje zostaną automatycznie usunięte z kolejki oczekujących na rozpatrzenie, bez dalszej ich weryfikacji oraz bez udzielenia odpowiedzi.
  6. Reklamacje zgłaszane w innym zakresie oraz innej formie niż wskazana w niniejszym paragrafie są automatycznie usuwane z systemu i nie są przekazywane i rozpatrzenia przez Operatora.
  7. Formularz ocenzuruj treści

Edycja / zgłoszenie nadużycia dotyczące wpisu nr  

  1. Operator nie przyjmuje i nie realizuje reklamacji oraz zgłoszeń w zakresie warstwy merytorycznej wystawianych Opinii.
  2. Reklamacje w sprawach związanych z dodawanymi Opiniami wyłącznie w zakresie ujawnienia w nich słów oraz treści posiadających charakter szykanujący, dyskryminujący, wzywających do nienawiści rasowej, wyznaniowej lub etnicznej, faszystowskich, pornograficznych, powszechnie uznane za wulgarne lub propagujące przemoc, reklamy, cenniki, ogłoszenia, oferty mogą być kierowane do Operatora za pośrednictwem formularza reklamacyjnego Serwisu dostępnego poniżej pod nazwą „ocenzuruj treści”.
  3. Osoba zgłaszająca wniosek „ocenzuruj treści” obowiązana jest do prawidłowego wypełnienia formularza reklamacyjnego, o którym mowa w powyższym punkcie, w szczególności poprzez wskazanie powodu zgłoszenia reklamacji, wykazanie zasadności reklamacji, podanie danych identyfikujących osobę zgłaszającą reklamację, w tym w szczególności imienia i nazwiska, adresu e-mail, numeru telefonu, podanie danych identyfikujących Opinię, której dotyczy reklamacja, a także konkretnego uzasadnienia związanego ze składaną reklamacją.
  4. Reklamacje rozpatrywane są przez Operatora w kolejności otrzymywanych zgłoszeń, w terminie 90 dni od daty otrzymania kompletnego zgłoszenia przez Operatora, pod warunkiem prawidłowego wypełnienia formularza reklamacyjnego przez zgłaszającego reklamację.
  5. Operator zastrzega, że zgłoszenia niekompletne, niezgodne z niniejszym wyciągu z regulaminu, zawierające nieprawidłowe lub nieprawdziwe informacje zostaną automatycznie usunięte z kolejki oczekujących na rozpatrzenie, bez dalszej ich weryfikacji oraz bez udzielenia odpowiedzi.
  6. Reklamacje zgłaszane w innym zakresie oraz innej formie niż wskazana w niniejszym paragrafie są automatycznie usuwane z systemu i nie są przekazywane i rozpatrzenia przez Operatora.
  7. Formularz ocenzuruj treści

Najpopularniejsze tematy na forum

Kierowca Kąt

Pruszków

Szczecin

Częstochowa

Władysławowo

Kielce

Kierowca Kielce

Kierowca Bytom

Bytom

Radom

Rzeszów

oferty pracy agencja gliwice plac Piastów odrzanskie Krosno czesci Dział Piotrowice Myślenice apteka Police

Police

Kłodzko

Kraków

Jarosław

Radomsko
Działdowo

Mława

Grzędy Starachowice

Leszno

Świnoujście

Kurier Warszawa

sanden Polkowice

Polkowice

Krosno

Kierowca katb Wrocław

Toruń

Tczew

Asystentka stomatologiczna Białystok izoblok Chorzów animator pieniadza Centrum carfree Kraków

Kołobrzeg

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2018 najgorsza-praca.pl | regulamin